Το καλόπιασμα της «Αρρωστούδας»
Στο χωριό Γρατινή Κομοτηνής κάθε χρόνο αναβιώνουν ένα πολύ ωραίο έθιμο, που την εποχή που ζούμε είναι πολύ επίκαιρο. Το τελευταίο Σάββατο πριν από τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου κάνουν την «Αρρωστούδα» ή «το κουρμπανούδι για την Αρρωστούδα».
Σύμφωνα με το έθιμο, οι γυναίκες τα παλιά χρόνια έσφαζαν κοτόπουλα και έφτιαχναν κι ένα γλυκό με ρύζι και ζάχαρη, το ιρμίκι. Αυτό το έκαναν για να ξορκίσουν μια αρρώστια της εποχής (πανούκλα ή τύφο), η οποία ξεκλήριζε ολόκληρες οικογένειες. Αποκαλούσαν μάλιστα την αρρώστια Αρρωστούδα, έτσι ώστε να μην τη φοβούνται και τόσο. Προσέφεραν το γλυκό για να τη γλυκάνουν, και τα κοτόπουλα, ελπίζοντας ότι θα αφήσει περισσότερους ανθρώπους να ζήσουν.
Η παράδοση λέει ότι το έθιμο ξεκίνησε πριν από τη Βουλγαροκρατία, αλλά κατά τη διάρκειά της είχε διακοπεί για μερικά χρόνια γιατί δεν είχαν οι άνθρωποι κοτόπουλα. Όμως, ένας Βούλγαρος, που η γυναίκα και το παιδί του ήταν άρρωστοι, είδε στον ύπνο του ένα όνειρο που του αποκάλυψε ότι για να γίνει καλά η οικογένειά του έπρεπε να συνεχιστεί το έθιμο της Αρρωστούδας. Έτσι ξεκίνησε να γίνεται πάλι και από τότε δεν έχει σταματήσει. Το φαγητό μοιράζεται κάθε χρόνο σε όλους τους χωριανούς.
