Νικόλαος Πολίτης
Ο Νικόλαος Πολίτης υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους μελετητές του λαϊκού πολιτισμού της χώρας μας. Θεωρείται μάλιστα ο πατέρας της επιστήμης της Λαογραφίας, γιατί ο ίδιος πρότεινε αυτή την ονομασία, κατ’ αντιστοιχία με τον ευρωπαϊκό όρο Folklore.
Γεννήθηκε το 1852 στην Καλαμάτα. Από μικρός επιδεικνύει ζωηρό ενδιαφέρον για την παράδοση και σύντομα αρχίζει να γράφει μελέτες και να τις δημοσιεύει στα περιοδικά της εποχής. Σε ηλικία 19 ετών εγγράφεται στη Φιλοσοφική σχολή Αθηνών. Κατά τη διάρκεια της φοίτησής του γράφει τη μελέτη Νεοελληνική Μυθολογία (1871) για την οποία βραβεύεται. Μετά το πέρας των σπουδών του συνεχίζει στη Νομική σχολή Αθηνών. Το 1976 μεταβαίνει με υποτροφία στο Μόναχο, όπου παραμένει για τέσσερα χρόνια.
Με την επιστροφή του στην Ελλάδα καταλαμβάνει καίριες θέσεις κυρίως στην εκπαίδευση. Ακούραστος μελετητής της λαϊκής παράδοσης, σε μία εποχή που οι περισσότεροι πιστεύουν ότι ο λαϊκός πολιτισμός δεν είναι άξιος λόγου, κατάρτησε άριστα τις επόμενες γενιές λαογράφων κατά τη διάρκεια των πανεπιστημιακών του μαθημάτων. Το 1882 γίνεται υφηγητής Ελληνικής Μυθολογίας και το 1890 καθηγητής Μυθολογίας και Ελληνικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στο Πανεπιστήμιο Αθηνών διατελεί επίσης πρύτανης επί σειρά ετών.
Από τη θέση του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείας εισηγήθηκε τη διδασκαλία της δημοτικής στα σχολεία και προσπάθησε να εκσυγχρονίσει τη διδακτέα ύλη. Χάρη στο μεγάλο δίκτυο σχέσεων που είχε αναπτύξει -λόγω της ακεραιότητας του χαρακτήρα του και της αγάπης του για τον λαϊκό άνθρωπο και πολιτισμό- συγκεντρώνει πολύτιμο υλικό, που τον οδηγεί στη δημοσίευση των σημαντικότερων έργων της ελληνικής Λαογραφίας. Εκδίδει τις Παροιμίες (1899), τις Παραδόσεις (1904), τις Εκλογές από τα τραγούδια του ελληνικού λαού (1914) κ.ά. Το 1908 ιδρύει την Ελληνική Λαογραφική Εταιρεία και έναν χρόνο αργότερα κυκλοφορεί για πρώτη φορά το περιοδικό Λαογραφία, με υλικό που έχει συλλέξει ο ίδιος. Τέλος ιδρύει το Λαογραφικόν Αρχείο (1918), που σήμερα αποτελεί το Κέντρο Ερεύνης Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών.
Το έργο του υπήρξε πολύ σημαντικό γιατί φώτισε και διέσωσε όλες τις πτυχές του λαϊκού βίου, χωρίς να αποκλείει καμία εθνικοπολιτική ομάδα που κατοικούσε στα όρια του ελληνικού κράτους. Κατέγραψε μνημεία λόγου (τραγούδια, παροιμίες, ευχές, διηγήσεις κ.α.), την κοινωνική οργάνωση, την καθημερινή ζωή (ενδυμασία, τροφή, κατοικία), τον επαγγελματικό βίο (γεωργικό, ποιμενικό, ναυτικό), τη θρησκευτική ζωή, τη λαϊκή φιλοσοφία και ιατρική, τη μαγεία και τις δεισιδαιμονικές συνήθειες, τη λαϊκή τέχνη, τον χορό και τη μουσική.
